Početna strana 
Resursi Rječnik termina i skraćenica
Resursi Rječnik termina i skraćenica
Rječnik termina i skraćenica |
| Pretraživanje | |
| K | |
| Strna: 1 | |
| Termin | Definicija |
| Kalusno tkivo | sekundarno meristemsko tkivo, koje u prirodi nastaje pri povredi biljnog organa. Kalusno tkivo takođe veštački nastaje i u različitim tehnikama kulture tkiva, kao prvi stadijum u stvaranju novih individua iz različitih delova biljke u laboratorijskim (in vitro) uslovima |
| Kategorija zaštićenih prirodnih dobara - | Dobra koja imaju jednu ili više sledećih osobina: 2) autentičnost sa stanovišta fundamentalnih prirodnih nauka i primenjenih biotehničkih disciplina, 3) ugroženost, smanjenje areala ili smanjenje brojnog stanja jedinki ili zajednica, poremećaj ekosistema i dr. 4) prirodni fenomen, životna zajednica ili stanište vrsta reprezentativnih obeležja na nivou regionalno - geografskih celina., 5) atraktivna pejzažna obeležja i kulturno-istorijske vrednosti, 6) dobra od izuzetnog značaja za očuvanje kvaliteta životne sredine i za očuvanje i regulaciju klime. |
| Kategorizacija zaštićenih prirodnih doba | Vrednovanje zaštićenih prirodnih dobara na osnovu utvrđenih kriterijumima u zavisnosti od suštinskih svojstava dobara (autentičnost i autohtonost, reprezentativnost, raznolikost, integralnost, pejzažna atraktivnost, starost i očuvanost dobra), funkcije i značaja dobra (ekološka, kulturno - istorijska, vaspitno - obrazovna, naučno - istraživačka, razvojna i dr.) i ugroženosti zaštićenog prirodnih dobara |
| Klasično nalazište (=locus classicus) | lokalitet na kome je po prvi put pronđena neka nova vrsta i sa koga je sakupljen primerak (tip) na osnovu koga je izvršen naučni opis vrste |
| Klimaksni ekosistem | prirodni (za)vršni stupanj sukcesivnog razvoja ekosistema stabilizovanih odnosa abiotičkih i biotičkih faktora |
| Klimazonalni ekosistem | klimaksni ekosistem koji je istovremeno prilagođen zonalnim klimatskim i pedološkim uslovima date oblasti |
| Kodeks ponašanja za očuvanje ugroženih ž | (Geneva/New York : ECE/ ENVWA/24 1992) - kolektivni odgovor vlada evropskih država na Deklaraciju ECE o očuvanju flore i faune i njenih staništa iz 1988. sa ciljem da se očuvaju ugrožene, migratorne i za Evropu karakteristične vrste. Sadrži različite preporuke, među kojima je i podsticaj za sastavljanje nacionalnih popisa vrsta od međunarodnog značaja |
| Komisija za opstanak vrsta | (Species Survival Commission - SSC) pri IUCN 1980. osnovala u Kembridžu Centar za praćenje zaštite (Conservation Monitoring Center) |
| Komodizacija kulture | (engl. culture as a commodity, njem. Kulturanpassung, pretvaranje kulturnih, umjetničkih i izvornih narodnih dobara, običaja i vrijednosti u svima dostupnu robu na tržištu. Poseban vid otuđenja vrednota koje izjednačavanjem sa svakom pa i konfekcijskom robom gube značenje i identitet (commodity trgovačka potrošna roba) Slučaj kada se izvorne vrijednosti i običaji naroda toliko komercijaliziraju radi turističke potrošnje da izgube na kraju privlačnu snagu i za same potrošače i postaju umjesto atrakcije običnom, svakome dostupnom robom. U kritičkim teorijama turizma kritizira se sveopća komercijalizacija običaja i kulture lokalnog stanovništva radi potrošnje. |
| Koncept održivog razvoja. | Inkorporira tri oblati: ekonomiju, ekologiju i pravičnost (nepristrasnost) održivi razvoj je razvoj u pravcu zadovoljavanja potreba sadašnjih generacija ne ugrožavajući mogućnost budućim da zadovolje njihove potrebe. (Bruntland Commision Reporting, 1987). Koncept održivog razvoja bila je ideja vodilja na Zemaljskom Samitu u Rio de Ženeiru 1992. godine |
| Konvencija | međunarodni sporazum, odnosno dokument o njemu i instrumenti za njegovo sprovođenje |
| Konvencija HOT – 79 | (engl. Convention HOT –79, njem. HOT –79 Konvention), kodifikacija međunarodnih običaja nastalih u odnosima između putničkih agencija i hotelijera. Nastala suradnjom Međunarodne hotelske udruge (engl. International Hotel Association – IHA; od 1996. IHRA International Hotel and Restaurant Association; fr. Association internationale de lhotellerie - AIH) i Međunarodne federacije udruga putničkih agencija (engl. Universal federation of Travel Agents Associations – UFTAA; fr. Federation universelle des asociations d agences de voyages – FUAAV). U okviru AIH donesena su Međunarodna hotelska pravila (u rimu 1954., dopunjena u Katmanduu 1981.), a 1965. U okviru FUAAV Međunarodna pravila profesionalne deontologije (Etika putničkih agenata). No po svomopsegu primjene, pravnom imeđunarodnom značenju najvažnija je zajednička aktivnost obiju udruga na utvrđivanju međunarodnih običaja i poslovne prakse nastalih u odnosima između putničkih agencija i hotelijera glede sklapanja i ispunjavanja ugovora o hotelskim uslugama, s naročitim težištem na zaštitu korisnika njihovih usluga – putnika i gosta. Između udruga FUAAV već je 1956. Godine donesena prva konvencija koja je utvrđivala neke odnose između hotelijera i agencije, druga je prihvaćena 1963., treća 1970., a četvrta 1979. Godine. Sve te konvencije imaju za predmet hotelski ugovor, s tim da je svaka od njih bila dopuna ili izmjena stare i redigirane nove prakse. Konvencija HOT – 79 se sastoji od 1. Dijela “Preambule” (uvodne deklaracije, čl. 1. Do 7.) u kojoj je utvrđen djelokrug njezine primjene na hotelske ugovore međunarodnog značenja (čl. 4.) ako su je ugovornici izričito prihvatili ili je prešutno primjenjuju u praksi, a neće se primjeniti one njezine odredbe koje bi bile suprotne nacionalnom, osobito “antitrustovskim odredbama” (čl. 5.). Važne su odredbe Konvencije o njezinoj supsidijalnoj primjeni ako hotelijer i agencija nisu sklopili drugi ugovor, te o njezinoj dopunskoj primjeni za one odredbe koje se nalaze u konkretno sklopljenom ugovoru (čl. 5.), a ima značajke smjernica preporuke Ii inspiracije (i izvora) kad se materija hotelskog ugovora uređuje na nacionalnoj razini (čl. 7.). drugi dio “Hotelski ugovori” sadrži opće odredbe koje vrijede za obje vrste ugovora (čl.od 9. Do 36.), te odredbe koje se odnose na ugovore za individualna putovanja (čl. Od 44. do 57.). treći dio sadrži zaključne odredbe (čl. od 58. do 61.) npr., tko je mjerodavan davati tumačenje konvencije, rješavanje sporova, trajanje i prestanak, stupanje na snagu. Aneks sadrži tumačenje pojmova korištenih u konvenciji. Spomenuta suradnja djelotvorno traje pedeset godina, a aktuelni rezultat njihove aktivnosti je kodeks poslovanja iz 1991. Godine (Code of practice) |
| Konvencija o biološkom diverzitetu | Okvir za akcioni plan zaštite biodiverziteta, kako bi se sprečila redukcija biodiverziteta i vrsta, a zbog međuzavisnosti različitih vrsta i ekosistema nezavisno od granica jedne države ovaj plan se sprovodi na internacionalnom nivou. Evropska zajednica ratifikovala je konvenciju decembra 1993. godine, a Evropska unija ima vodeću ulogu u sprovođenju ciljeva konvencije |
| Koridori, prirodni, ekološki | putanje, veze ili prolazi koji obezbeđuju upotpunjavanje životnih ciklusa ili nesmetane seobe odnosno protoke gena |
| Korišćenje prirodnih resursa | u novije vreme sve češće u smislu upotrebe prirodnih bogatstava u skladu (kompatibilno) sa principima trajno održivog (uravnoteženog) razvoja |
| Kritično ugrožena vrsta | vrsta koja se nalazi u neposrednoj opasnosti od iščezavanja (CR - critically endangered) |
| Kruženje materije | Planetarni ciklus koji se odvija u ekosistemima (v. "Ekosistem"); ciklus u kome jedna te ista količina materije kruži kroz živa bića (biološki ciklusi) kao i između živih bića i spoljašnje sredine (biogeohemijski ciklusi). Posebno su važni ciklusi kruženja ugljenika, azota, kiseonika, fosfora i vode, kojima se onemogućava trajno vezivanje tih supstanci u nekim jedinjenjima, čime bi one bile blokirane, tj. nedostupne živim organizmima. Zajedno sa proticanjem energije kruženje materije čini osnovu održanja biosfere (v. "Biosfera") |
| Kruženje vode | Proces planetarnih razmera u kome voda kruži od vodenih basena ka kopnu i obratno, prelazeći iz tečnog stanja u gasoviti ili čvsto. Na tom putu ona jednim delom ulazi i u sastav živih bića, posebno biljaka, iz kojih se u spoljašnju sredinu vraća različitim putevima (izlučivanjem, evaporacijom, transpiracijom). Na taj način voda postaje sastavni deo biosfere (v. "Biosfera"). Najveći rezervoar vode na Zemlji nalazi se u okeanima sa čije površine, pod uticajem Sučeve toplote, isparava, i u obliku vodene pare dospeva u atmosferu, gde se hlađenjem zgušnjava obrazujući oblake). Iako je količina vode koja se nalazi u atmosferi najmanja u odnosu na ostale izvode vode, vreme njenog zadržavanja je najkraće - svega devet dana, tako da se ona relativno brzo izlučuje nazad na površinu kopna ili okena u obliku padavina (kiša, susnežica, sneg, grad) ili kondenzata (rosa ili slana). Voda iz padavina može biti zahvaćena od strane biljaka, iz kojih se oslobađa evaporacijom (v. "Evapotranspiracija") i transpiracijom (v. "Transpiracija."), može da oteče ili miruje na površini zemlje ili prodire u zemlju. Najveći deo površinske i zemljišne vode (oko 80%) se vraća u atmosferu evaporacijom. Voda koja se infiltrira u zemljište može biti privremeno zadržana u njemu (prosečno vreme zadržavanja do 280 dana) u obliku zemljišne vlage, ili prodire u dublje zone u kojima se u obliku podzemne vode dugo zadržava (prosečno vreme zadržavanja od 300 godina). Podzemne vode mogu koristiti biljke, ili ističu u obliku izvora. Voda se vodotocima neposredno vraća u mora ili okeane. Isparavanje (evaporacija i transpiracija) je preduslov za kruženje vode na Zemlji, dok je sunčevo zračenje osnovna energija koja omogućava to kruženje. Globalni balans vode ukazuje da se sa površine okeana u atmosferu evaporacijom oslobađa veća količina vode nego što se vraća u obliku padavina. Na površini kopna je suprotna situacija - veća količina vode pada na kopno nego što se sa njega oslobađa u atmosferu. Do skora je globalni balans vode vrlo malo varirao. Međutim, usled snažnog antropogenog uticaja (globalno zagrevanje, navodnjavanje, izgradnja vodojaža, akumulacija i sl.) već sada dolazi do značajnog menjanja globalnog balansa vode, koji se ogleda u ubrzavanju kruženja vode na kontinentima (zbog velike potrođnje vode). Vidljivo je da to izaziva i značajne klimatske promene |
| Ksenofobija | (engl. xenophobia, njem. Xenophobie, fremdenfaindlichkeit), mržnja prema strancima i svemu stranom. Javlja se kao posljedica neprihvatljivog turističkog razvoja kada se lokalno stanovništvo zbog svojih kulturnih normi i osjećaja ugroženosti tih normi ne uključuje u turističku djelatnost i ne želi konktaktirati sa stranim turistima. Ponekad se strah i zazirabnje od stranaca dolaskom turista smanjuje ili povećava (primjrr nekih otočnih zemalja i krajeva – neki otoci u okviru Bahama) |
| Kultura biljnog tkiva | poseban način proizvodnje novih individua iz različitih delova biljke u laboratorijskim (in vitro) uslovima |
| Kulturna baština | (u smislu Pariske konvencije o Svetskoj kulturnoj i prirodnoj baštini) - Spomenici: arhitektonska dela, dela monumentalne skulpture i slikarstva, arheološki predmeti (strukture) ili njihovi elementi, natpisi, pećinska obitavališta i kombinacije svih tih odlika, a koje su od svetski izuzetne vrednosti sa gledišta istorije, umetnosti ili nauke; Građevinski kompleksi: grupe odvojenih ili povezanih građevina koje su svetski izuzetne vrednosti sa gledišta istorije, umetnosti ili nauke, a zbog svoje arhitekture, homogenosti ili položaju u predelu; Mesta: dela čoveka ili kombinovana dela čoveka i prirode i površine sa arheološkim nalazištima, a koja su od svetski izuzetne vrednosti sa gledišta istorije, estetike, etnologije ili antropologije |
| Kulturna sredina | životna sredina na koju su uticaji čoveka veći od uticaja bilo koje druge vrste, i čija je većina sastavnih delova kultivisana, ali čiji biodiverzitet antropogeno uslovljen |
- e-turizam RSS
RSS kanali Regionalnog Turističkog informatora
- Sve vijesti